Năm 2021, tôi nhận một cây keo già 40 năm tuổi từ người cậu ở Đồng Nai. Thớ gỗ đẹp tới mức tôi phải tự tay pha từng tấm. Vậy mà tôi lệch mạch cưa 3 ly một mạch cắt đầu tiên. Tấm gỗ hỏng nhưng bắt đầu câu chuyện tôi muốn kể hôm nay về cách cưa gỗ và cách “cắt” lòng người. Khi xắn tay làm #keyword#, tôi vẫn nghĩ chỉ cần đôi tay quen việc là đủ, nhưng vụ này dạy tôi một bài học mà không trường lớp nào dạy.
Cây keo đẹp nhưng tôi gần như hủy nó trong 10 phút
Hôm ấy trời nắng nhẹ, tôi thức dậy từ 5 giờ để làm cây keo này. Nói thật để có được một cây keo già bốn chục năm với đường vân gỗ mịn màng như thế không phải dễ. Tôi tỉ mẩn đo từng đường bút chì lên mặt gỗ, kiểm tra đi kiểm tra lại hơn ba lần. Vậy mà khi lưỡi cưa chạm gỗ, tôi chủ quan vì làm nghề lâu năm, tôi cứ nghĩ rằng mắt tôi đã chuẩn từ lâu rồi. Hậu quả mạch cưa không thẳng. Thời điểm đó, tôi đứng sững lại vì 3 ly chỉ như một sợi tóc. xưởng sản xuất nội thất mất gần một tiếng để kiểm tra lại toàn bộ chi tiết, tháo ra lắp vào nhiều lần mới vỡ lẽ mình đã cưa hỏng một mảnh gỗ đắt hơn nhiều so với mấy tấm gỗ công nghiệp. Phí phạm nhất là ngày công của mình chứ không chỉ là tiền.
Hóa ra 3 ly trông nhỏ nhưng nó phá cả một bàn ăn
Nhiều người vẫn bảo 3 ly có đáng gì thì tôi khẳng định với bạn rằng nó phá hỏng cả một bàn ăn. Chính 3 ly chênh lệch đó khiến mộng không khít. Tôi phải đẽo thêm từng lỗ mộng, mộng trở nên lỏng lẻo, đến độ phẳng của mặt phẳng cũng lệch theo. Tôi ngồi vật lộn hai ngày ròng để đánh bóng và xử lý lại từng khớp nối. Còn gỗ hỏng thêm là thêm ba tấm nữa vì tôi phải cưa bù để đồng bộ với chi tiết cũ. Điều trớ trêu là lúc đó tôi đang làm một bộ bàn ăn cho khách hàng ở Sài Gòn, giá trị hợp đồng khá tốt. Kết cục tôi đành gọi điện xin lỗi khách, dời lịch bốn ngày vì lỗi tưởng chừng vô hình nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu của cả một sản phẩm dài hai mét.
Từ vụ cưa hỏng, tôi thay đổi cách nhìn công nhân làm sai
Trước vụ này, tôi từng nổi nóng với công nhân chỉ vì vài ly sai. Tôi nhớ có một người thợ tên Hùng, năm đó mới ngoài 20, làm vênh một tấm ván trong một lô ghế. Tôi thẳng tay sa thải cậu ta vì tôi coi đó là tội không thể tha thứ. Vậy mà sau khi tự mình cưa hỏng, tôi hiểu ra rằng sai lầm không phân biệt thợ già hay thợ trẻ nếu thiếu một quy trình chuẩn. Bắt đầu từ vụ đó, tôi ngồi soạn lại quy trình kiểm tra chuẩn tới 0.5mm, yêu cầu công nhân đo hai chiều trước mọi đường cắt. lần này tôi chủ động gọi Hùng quay lại nhưng cậu ấy từ chối vì đã nhận việc khác. Chuyện đó khiến tôi trăn trở không ít. Bây giờ, khi quan sát thợ làm lệch, tôi không còn nóng tính như trước mà đưa họ xem lại chi tiết và kiểm tra lại bước nào đã bỏ sót.
Sự thật về độ chính xác mà khách hàng không bao giờ thấy
Khách hàng không thể nhận ra 3 ly đó. Họ chạm tay vào mép bàn và gật gù hài lòng. Nhưng cái sản phẩm ra đời tốt hay xấu đều bắt nguồn từ những chi tiết nhỏ ấy. Tôi cũng nghe nhiều chủ xưởng họ cho phép sai số tới 5 ly dùng bột trét giấu đi. Tôi không làm vậy. Đội thợ của tôi gồm 12 người, không đông nhưng đứa nào cũng được dạy đo làm sao cho chuẩn. Hiện tại, trước mọi đường cắt chính, tôi bắt buộc đo kiểm hai chiều như thể tôi phải sống cho đúng với bài học của cây keo. Nếu bạn mới vào nghề, tôi khuyên thật lòng: đừng có nghĩ nửa ly không đáng để đo. Nó không đơn thuần là chuyện đo đạc, nó nói lên thái độ của bạn với từng thớ gỗ. Bạn đã bao giờ vì một chi tiết nhỏ mà phải làm lại cả sản phẩm chưa